Samodzielne uszycie damskiego kombinezonu to projekt, który może wydawać się skomplikowany, ale z odpowiednim przewodnikiem staje się satysfakcjonującym doświadczeniem. W tym kompleksowym poradniku przeprowadzę Cię krok po kroku przez cały proces od wyboru idealnego wykroju i materiału, przez precyzyjne krojenie, aż po techniki szycia i wykończenia. Moim celem jest dostarczenie Ci praktycznych instrukcji i pewności siebie, byś mogła zrealizować ten projekt, niezależnie od tego, czy jesteś osobą początkującą, czy masz już pewne doświadczenie w szyciu.
Samodzielne szycie kombinezonu damskiego kompletny przewodnik krok po kroku
- Wybór materiału: Najlepsze są lejące tkaniny (wiskoza, tencel, cupro, krepa) lub stabilne dzianiny (punto), zapewniające komfort i styl.
- Kluczowy wymiar: Długość stanu (tułowia) jest najważniejsza dla idealnego dopasowania i uniknięcia problemów z "ciągnięciem" w kroku.
- Wykroje: Dostępne w formie papierowej lub PDF, dla początkujących kluczowe są te z jasnymi i szczegółowymi instrukcjami.
- Koszty: Uszycie kombinezonu to wydatek od 80 zł do ponad 300 zł, co jest zazwyczaj znacznie tańsze niż zakup gotowego ubrania.
- Etapy: Proces obejmuje dekatyzację, precyzyjne krojenie, szycie góry i dołu, łączenie w talii, wszycie zamka oraz wykończenia.
- Najczęstsze problemy: Najczęściej występujące wyzwania to "ciągnięcie w kroku", estetyczne wszycie zamka krytego oraz dopasowanie do niestandardowej sylwetki.
Przygotowanie: Fundament sukcesu
Zanim zasiądziesz do maszyny, solidne przygotowanie jest absolutnie kluczowe. To właśnie na tym etapie decyduje się o tym, czy Twój kombinezon będzie leżał idealnie i czy proces szycia przebiegnie gładko. Skupmy się więc na wyborze odpowiedniego wykroju, materiału i zgromadzeniu wszystkich niezbędnych narzędzi.
Wybór wykroju papier czy PDF?
Wybór odpowiedniego wykroju to pierwszy i jeden z najważniejszych kroków. Na rynku dostępne są dwie główne formy: wykroje papierowe, często dołączane do magazynów krawieckich lub sprzedawane w kopertach, oraz coraz popularniejsze wykroje PDF do samodzielnego wydruku i sklejenia. Wykroje papierowe są gotowe do użycia, ale ich rozmiar jest stały. Wykroje PDF dają większą elastyczność w drukowaniu tylko potrzebnych rozmiarów, ale wymagają cierpliwości przy sklejaniu wielu kartek. Niezależnie od wyboru, dla osób początkujących kluczowe jest, aby wykrój zawierał jasne, szczegółowe instrukcje, najlepiej z rysunkami lub zdjęciami. Unikaj wykrojów z lakonicznymi opisami mogą być frustrujące i zniechęcające.
Materiały i dodatki co wybrać, by kombinezon leżał idealnie?
Materiał to dusza Twojego kombinezonu. Od jego wyboru zależy nie tylko wygląd, ale i komfort noszenia. Na kombinezony polecam przede wszystkim lejące tkaniny, które pięknie układają się na sylwetce, ale też stabilne dzianiny, które są bardziej wyrozumiałe dla początkujących. Zapotrzebowanie na materiał (przy belce o szerokości 1,4-1,5 m) waha się zazwyczaj od około 2,3 m dla rozmiaru 36 do około 3,0 m dla większych rozmiarów lub modeli z długim rękawem. Zawsze sprawdź zalecenia na wybranym wykroju.
- Wiskoza: Bardzo popularna, przewiewna i przyjemna w dotyku. Ma piękny, lejący się chwyt, ale niestety dość łatwo się gniecie. Idealna na letnie kombinezony.
- Tencel (lyocell): Ekologiczny materiał, który łączy zalety wiskozy i bawełny. Jest przewiewny, ma piękny połysk, jest odporny na zagniecenia i bardzo trwały. To mój osobisty faworyt!
- Cupro: Nazywane "sztucznym jedwabiem", ma luksusowy, jedwabisty chwyt i pięknie się układa. Jest oddychające i komfortowe.
- Krepa: Tkanina o charakterystycznej, lekko ziarnistej fakturze. Jest lejąca, ale jednocześnie ma pewną strukturę, co sprawia, że jest mniej gniotliwa niż wiskoza.
- Len z domieszkami: Czysty len bardzo się gniecie. Len z domieszką wiskozy lub tencelu zachowuje przewiewność i naturalny wygląd, ale jest znacznie bardziej odporny na zagniecenia.
- Dzianina punto: Stabilna, dość gruba dzianina, która świetnie nadaje się na kombinezony na chłodniejsze dni. Jest elastyczna, łatwa w szyciu i dobrze trzyma formę.
Niezbędne narzędzia krawieckie

Zanim zaczniesz, upewnij się, że masz pod ręką wszystkie niezbędne narzędzia. Dobrze wyposażona pracownia to podstawa efektywnego szycia.
- Maszyna do szycia: Sprawna, z odpowiednimi igłami (uniwersalne do tkanin, stretch do dzianin).
- Nożyczki krawieckie: Ostre, przeznaczone wyłącznie do cięcia materiału.
- Nici: Dobrej jakości, dopasowane kolorystycznie do materiału.
- Szpilki krawieckie: Cienkie, ostre, najlepiej z główkami, które łatwo chwycić.
- Miara krawiecka: Elastyczna, do zdejmowania wymiarów.
- Kreda krawiecka/pisak znikający: Do przenoszenia linii wykroju.
- Radełko i kalka krawiecka: Alternatywa dla kredy, szczególnie do cienkich materiałów.
- Żelazko i deska do prasowania: Niezbędne do precyzyjnego rozprasowywania szwów na każdym etapie.
- Zamek błyskawiczny: Najczęściej kryty, o odpowiedniej długości (sprawdź wykrój).
- Gumka/pasek: Jeśli wykrój przewiduje podkreślenie talii.
- Obcinaczki do nici: Małe, ostre nożyczki do szybkiego obcinania nitek.
- Prujka: Twój najlepszy przyjaciel, gdy coś pójdzie nie tak!
Dekatyzacja dlaczego to tak ważne?
Dekatyzacja materiału to absolutnie niezbędny krok, którego nigdy nie powinnaś pomijać. Polega na poddaniu tkaniny procesom, które naśladują pierwsze pranie i suszenie czyli praniu jej w takiej temperaturze, w jakiej będziesz prać gotowy kombinezon, a następnie wyprasowaniu. Dlaczego to takie ważne? Większość tkanin naturalnych (bawełna, len, wiskoza, tencel) oraz wiele syntetycznych ma tendencję do kurczenia się. Jeśli uszyjesz kombinezon z niezdekatyzowanego materiału, po pierwszym praniu może się on skurczyć i stać się za mały, a wszelkie Twoje wysiłki pójdą na marne. Poświęć ten czas, to inwestycja w trwałość i dopasowanie Twojej pracy.
Precyzyjne mierzenie i dopasowanie wykroju
Idealne dopasowanie to znak rozpoznawczy dobrze uszytego ubrania, a w przypadku kombinezonu jest to szczególnie ważne. Precyzyjne zdjęcie miary i świadome dopasowanie wykroju do Twojej sylwetki to klucz do sukcesu. Pamiętaj, że każdy z nas jest inny, a wykroje są tworzone na standardowe sylwetki.
Jak poprawnie zdjąć miarę?
Zdejmowanie miary powinno odbywać się na bieliźnie lub cienkim ubraniu, w pozycji wyprostowanej. Poproś kogoś o pomoc, aby miary były jak najdokładniejsze.
- Obwód biustu: Mierz w najszerszym miejscu biustu, prowadząc miarę poziomo wokół ciała, przez łopatki. Miara nie powinna być ani zbyt ciasna, ani zbyt luźna.
- Obwód talii: Mierz w najwęższym miejscu tułowia, zazwyczaj nieco powyżej pępka. To naturalna linia talii.
- Obwód bioder: Mierz w najszerszym miejscu bioder i pośladków, prowadząc miarę poziomo.
- Długość tułowia (stanu): To kluczowy wymiar dla kombinezonu, o którym szerzej za chwilę. Mierz od najwyższego punktu ramienia (przy szyi), przez biust, do talii, a następnie do kroku (miejsca, gdzie łączą się nogi). Możesz też usiąść prosto i zmierzyć od talii do siedziska krzesła.
- Długość nogawki: Mierz od talii do pożądanej długości (np. kostki, ziemi).
Długość stanu klucz do komfortu
Długość stanu, czyli długość tułowia, to absolutnie kluczowy, a często pomijany wymiar przy szyciu kombinezonu. Obejmuje odległość od ramienia, przez biust i talię, aż do kroku. Zbyt krótki stan jest najczęstszym źródłem problemów z dopasowaniem powoduje nieprzyjemne "ciągnięcie" w kroku, marszczenie się materiału w okolicy pośladków i ogólny dyskomfort. Zbyt długi stan z kolei sprawia, że kombinezon jest workowaty i nieestetyczny. Zawsze porównaj długość stanu na wykroju z Twoją własną miarą i, jeśli to konieczne, wprowadź modyfikacje jeszcze przed krojeniem materiału. To małe dostosowanie może zrobić ogromną różnicę!
Interpretacja tabeli rozmiarów i modyfikacje
Każdy wykrój powinien zawierać tabelę rozmiarów. Zawsze kieruj się swoimi wymiarami, a nie rozmiarem, który nosisz w sklepach, ponieważ rozmiarówka krawiecka często różni się od konfekcyjnej. Porównaj swoje obwody biustu, talii i bioder z tabelą. Jeśli Twoje wymiary znajdują się "pomiędzy" dwoma rozmiarami, oto kilka wskazówek:
- Wybierz większy rozmiar: Zawsze łatwiej jest zwęzić ubranie niż je poszerzyć. Jeśli masz wątpliwości, wybierz większy rozmiar i dopasuj go podczas przymiarek.
- Blendowanie rozmiarów: Jeśli masz np. biust w rozmiarze 38, talię w 36, a biodra w 40, możesz "blendować" rozmiary, rysując płynną linię między odpowiednimi liniami rozmiarów na wykroju. To wymaga nieco więcej doświadczenia, ale pozwala na idealne dopasowanie.
- Zwróć uwagę na luz odzieżowy: Wykroje mają wbudowany luz odzieżowy, który pozwala na swobodne poruszanie się. Nie szyj na "ścisłe" wymiary, chyba że wykrój wyraźnie to zaznacza.
Krojenie materiału precyzja to podstawa

Krojenie to etap, na którym nie ma miejsca na błędy. Precyzja jest tu absolutnie kluczowa, ponieważ raz przecięty materiał trudno jest naprawić. Od starannego ułożenia wykroju i dokładnego wycięcia elementów zależy estetyka i dopasowanie gotowego kombinezonu.
Układanie wykroju na tkaninie
Efektywne i oszczędne układanie elementów wykroju na materiale to sztuka, która pozwala zminimalizować odpady tkaniny. Zawsze postępuj zgodnie z planem układu, który zazwyczaj jest dołączony do wykroju. Oto kilka praktycznych porad:
- Kierunek nitki prostej: Zawsze upewnij się, że elementy wykroju są ułożone zgodnie z kierunkiem nitki prostej materiału (zaznaczonej na wykroju). To kluczowe dla prawidłowego układania się ubrania i zapobiegania skręcaniu się nogawek czy rękawów.
- Materiał złożony na pół: Większość elementów kroi się z materiału złożonego na pół, prawą stroną do środka. Upewnij się, że złożenie jest idealnie równe.
- Szpilkowanie: Przypnij wykrój do materiału dużą ilością szpilek, aby zapobiec jego przesuwaniu się podczas krojenia. Szpilki wbijaj prostopadle do linii cięcia.
- Duże elementy najpierw: Zaczynaj od układania największych elementów, a następnie wpasowuj mniejsze, aby optymalnie wykorzystać tkaninę.
- Unikaj rozciągania: Podczas układania i przypinania wykroju, delikatnie obchodź się z materiałem, aby go nie rozciągać, zwłaszcza jeśli jest lejący lub elastyczny.
Przenoszenie linii wykroju
Po przypięciu wykroju do materiału, musisz przenieść wszystkie linie i oznaczenia na tkaninę. To ważne, aby wiedzieć, gdzie szyć i gdzie znajdują się zaszewki czy punkty łączenia.
- Kreda krawiecka/mydełko: Klasyczne narzędzia, łatwe w użyciu, ale mogą być mniej precyzyjne na ciemnych tkaninach.
- Pisak znikający/rozpuszczalny w wodzie: Bardzo precyzyjne, idealne do delikatnych tkanin. Pamiętaj, aby przetestować na skrawku materiału, czy na pewno znika bez śladu.
- Radełko i kalka krawiecka: Świetne do przenoszenia linii na dwie warstwy materiału jednocześnie. Kalka jest dostępna w różnych kolorach, wybierz ten, który będzie widoczny, ale nie zabarwi trwale tkaniny.
- Nacięcia: Zamiast kreślić niektóre punkty, możesz wykonać małe nacięcia (ok. 3-5 mm) na zapasie na szew, aby oznaczyć punkty łączenia czy początek/koniec zaszewek.
Zapas na szwy ile i dlaczego?
Zapas na szwy to odległość od linii szycia do krawędzi materiału. Jest to absolutnie kluczowy element, który pozwala na prawidłowe zszycie elementów i dopasowanie ubrania. Standardowo dodaje się 1-1,5 cm zapasu na szwy, chyba że wykrój wskazuje inaczej. Zawsze sprawdź instrukcje wykroju niektóre wykroje mają już wliczone zapasy, inne wymagają ich dorysowania. Jeśli musisz dorysować zapasy, rób to precyzyjnie, używając miarki lub specjalnej linijki krawieckiej. Pamiętaj, że jednolite zapasy na szwy ułatwiają szycie i zapewniają estetyczny wygląd gotowego ubrania.
Szycie kombinezonu krok po kroku do gotowego ubrania
Teraz, gdy masz już przygotowane wszystkie elementy, nadszedł czas na najprzyjemniejszą część szycie! Pamiętaj, aby działać systematycznie, krok po kroku, i nie spieszyć się. Każdy etap jest ważny, a dokładność popłaca. Rozpoczniemy od góry, przejdziemy do dołu, a następnie połączymy wszystko w całość.
Szycie góry kombinezonu
- Formowanie zaszewek: Zszyj wszystkie zaszewki na biuście i talii, jeśli są przewidziane w wykroju. Pamiętaj, aby zaczynać od szerszej części i zwężać do punktu, a na końcu nie ryglować, lecz zawiązać nitki, aby uniknąć nieestetycznego zgrubienia. Dokładnie rozprasuj zaszewki.
- Łączenie szwów ramion: Połącz przód i tył góry kombinezonu w szwach ramion, prawymi stronami do siebie. Zszyj, a następnie rozprasuj lub zaprasuj szwy w jedną stronę, w zależności od zaleceń wykroju i rodzaju materiału.
-
Wykończenie dekoltu: W zależności od wykroju, dekolt możesz wykończyć na kilka sposobów:
- Odszycie: Wykrój odszycia przyszywasz do dekoltu, a następnie podwijasz do wewnątrz i stębnujesz. Daje to czyste i profesjonalne wykończenie.
- Plisa: Pasek materiału składany na pół i przyszywany do dekoltu, a następnie odwracany.
- Lamówka: Idealna do cienkich materiałów i bardziej sportowych fasonów. Może być widoczna lub ukryta.
Szycie dolnej części kombinezonu
- Łączenie nogawek: Połącz elementy nogawek w szwach bocznych i wewnętrznych (od kroku w dół do podwinięcia), prawymi stronami do siebie. Zszyj i dokładnie rozprasuj szwy.
- Szycie szwu krokowego: To jeden z najważniejszych szwów w kombinezonie, decydujący o komforcie. Połącz przód z tyłem nogawek w szwie krokowym, prawymi stronami do siebie. Zacznij od jednego końca nogawki, przejdź przez krocze i zakończ na drugim końcu. Zszyj dwukrotnie, aby wzmocnić ten newralgiczny punkt. Szew krokowy powinien być starannie rozprasowany lub zaprasowany w jedną stronę i obrzucany, aby był trwały i estetyczny.
Łączenie góry z dołem
- Dopasowanie w talii: Połóż uszytą górę i dół kombinezonu prawymi stronami do siebie, dopasowując linie talii. Upewnij się, że szwy boczne i ewentualne zaszewki idealnie się pokrywają. To kluczowe dla symetrii i estetyki.
- Szpilkowanie: Przypnij górę do dołu wzdłuż linii talii, używając dużej ilości szpilek, aby zapobiec przesuwaniu się materiału.
- Zszywanie: Zszyj górę z dołem w talii. Po zszyciu rozprasuj szew na płasko, a następnie obrzuc go, aby zapobiec strzępieniu się materiału.
Wszywanie zamka krytego
- Przygotowanie otworu: Zamek kryty zazwyczaj wszywa się z tyłu kombinezonu. Zszyj szew na plecach, pozostawiając otwór na zamek o odpowiedniej długości (zaznaczonej na wykroju). Zapas na szew w miejscu wszycia zamka rozprasuj.
- Stopka do zamków krytych: Użyj specjalnej stopki do zamków krytych. To narzędzie jest nieocenione i sprawia, że wszywanie zamka staje się znacznie łatwiejsze i bardziej precyzyjne.
- Szpilkowanie zamka: Rozłóż zamek i przypnij go do rozprasowanego zapasu na szew, prawą stroną zamka do prawej strony materiału. Ząbki zamka powinny znajdować się dokładnie na linii szycia.
- Wszywanie: Wszyj zamek, prowadząc stopkę tak blisko ząbków, jak to możliwe. Powtórz czynność po drugiej stronie zamka.
- Wykończenie: Po wszyciu zamka, zaprasuj szew, aby zamek był niewidoczny. Na dole zamka możesz wykonać rygiel, aby go zabezpieczyć.
Wykończenia i detale profesjonalny wygląd

To właśnie detale sprawiają, że kombinezon wygląda profesjonalnie i jest naprawdę Twój. Dobre wykończenia to kropka nad "i", która podnosi jakość całej pracy. Nie pomijaj ich, bo to one nadają ubraniu charakteru.
Praktyczne kieszenie w szwach bocznych
Dodanie kieszeni w szwach bocznych to opcjonalny, ale bardzo praktyczny element, który zwiększa funkcjonalność kombinezonu. Są one stosunkowo proste do wykonania i nie wymagają skomplikowanych technik. Wiele wykrojów kombinezonów zawiera instrukcje dotyczące ich wszycia. Zawsze warto rozważyć ich dodanie w końcu kto nie lubi mieć gdzie schować drobiazgów?
Podkreślenie talii i modne detale (trendy 2026)
Podkreślona talia to jeden z najsilniejszych trendów, który pozostaje z nami na dłużej, również w 2026 roku. Kombinezon daje wiele możliwości, aby to osiągnąć:
- Wszyty pasek: Możesz wszyć pasek bezpośrednio w szew talii, co daje efekt spójności i elegancji. Pasek może być wiązany lub zapinany na klamrę.
- Szlufki na pasek: Jeśli wolisz mieć możliwość zmiany paska, wszyj szlufki w talii. Pozwolą Ci one na noszenie różnych pasków, dopasowując kombinezon do okazji.
- Tunel z gumką lub troczkiem: To wygodne rozwiązanie, które pozwala na regulację obwodu talii. Tunel wszywa się wewnątrz kombinezonu w linii talii, a następnie przewleka przez niego gumkę lub ozdobny troczek.
- Modne detale (trendy 2026): W nadchodzących sezonach modne będą kombinezony z szerokimi nogawkami typu palazzo, które pięknie wydłużają sylwetkę. Zwróć uwagę na bufiaste rękawy, które dodają romantycznego charakteru, oraz asymetryczne dekolty, które są nowoczesne i intrygujące. Kolorystyka to zarówno klasyczna czerń i granat, jak i wyraziste barwy jak czerwień czy butelkowa zieleń.
Estetyczne podwijanie nogawek
Profesjonalne podwinięcie nogawek to ostatni szew, który nadaje kombinezonowi gotowy wygląd. Sposób podwijania zależy od fasonu i materiału:
- Szerokie nogawki (palazzo): W przypadku szerokich nogawek możesz zdecydować się na szersze podwinięcie (np. 3-5 cm), które doda im ciężaru i sprawi, że będą pięknie się układać. Podwójne podwinięcie (dwukrotnie zawinięte i przeszyte) to klasyczne i trwałe rozwiązanie.
- Wąskie nogawki: Wąskie nogawki wymagają zazwyczaj węższego podwinięcia (1-2 cm). Możesz je podwinąć dwukrotnie i przeszyć lub użyć ściegu krytego, aby szew był niewidoczny.
- Podwinięcie ręczne: Jeśli zależy Ci na bardzo eleganckim wykończeniu, zwłaszcza przy delikatnych tkaninach, możesz podwinąć nogawki ręcznie, ściegiem krytym.
- Prasowanie: Zawsze dokładnie zaprasuj podwinięcie przed przeszyciem. To zapewni równą linię i ułatwi szycie.
Najczęstsze problemy i jak sobie z nimi radzić
Nawet najbardziej doświadczonym krawcowym zdarzają się wyzwania. Znajomość najczęstszych problemów i sposobów ich rozwiązywania pomoże Ci uniknąć frustracji i osiągnąć sukces w szyciu kombinezonu. Pamiętaj, że każdy błąd to okazja do nauki.
"Ciągnięcie w kroku" diagnoza i rozwiązania
Problem "ciągnięcia w kroku" to prawdziwa zmora wielu osób szyjących kombinezony. Jego główną przyczyną jest zbyt krótki stan kombinezonu w stosunku do Twojej sylwetki. Objawia się to dyskomfortem, marszczeniem materiału w okolicy pośladków i często nieestetycznym wyglądem. Na szczęście istnieją rozwiązania:
- Wydłużenie stanu na wykroju: Najlepszym rozwiązaniem jest wydłużenie stanu na wykroju jeszcze przed krojeniem materiału. Wiele wykrojów ma zaznaczone linie, w których można dodać lub odjąć długość tułowia.
- Dodanie klina w kroku: Jeśli kombinezon jest już uszyty i problem jest niewielki, możesz spróbować dodać mały klin w szwie krokowym. Wymaga to rozprucia części szwu i wszycia trójkątnego kawałka materiału.
- Zmniejszenie głębokości kroku: Czasami problem leży w zbyt głębokim kroku, a nie w całej długości stanu. Wtedy można spróbować delikatnie podnieść linię kroku na wykroju.
Modyfikacja długości stanu
Jak wspomniałam, modyfikacja długości stanu jest kluczowa. Zawsze porównaj swoją długość stanu (mierzoną od ramienia do kroku) z długością stanu na wykroju. Jeśli Twój tułów jest dłuższy lub krótszy niż standardowy, wprowadź zmiany na wykroju. Zazwyczaj na wykrojach są specjalne linie do skracania lub wydłużania tułowia. Pamiętaj, aby równomiernie dodać lub odjąć długość, aby nie zaburzyć proporcji. Jeśli nie ma takich linii, możesz przeciąć wykrój poziomo w okolicy talii i rozsunąć lub nałożyć na siebie, dodając lub odejmując potrzebną długość, a następnie wyrównać linie boczne.
Przeczytaj również: Kombinezon: czy pogrubia? Sekrety idealnego fasonu dla każdej figury
Inne typowe wyzwania i triki krawieckie
Oprócz problemów ze stanem, często pojawiają się inne, mniejsze wyzwania. Oto kilka z nich i sprawdzone triki:
- Marszczenie materiału przy zamku: To często wynik braku stabilizacji. Przed wszyciem zamka, podklej zapasy na szwy w tym miejscu cienką flizeliną. Pamiętaj też o precyzyjnym prasowaniu na każdym etapie.
- Nierówne szwy: Przyczyną może być nierówne prowadzenie materiału pod stopką. Zawsze używaj dużej ilości szpilek, prowadź materiał równo i nie ciągnij go. Testuj ścieg na skrawku materiału, aby upewnić się, że naprężenie nici jest prawidłowe.
- Problemy z podwijaniem szerokich nogawek: Szerokie nogawki mogą być trudne do równego podwinięcia. Pomocne jest wykonanie pierwszego podwinięcia na maszynie ściegiem prostym, a następnie dokładne zaprasowanie i dopiero wtedy wykonanie drugiego, finalnego przeszycia. Możesz też użyć taśmy do podwijania.
- Materiał "ucieka" spod stopki: Dotyczy to zwłaszcza lejących i śliskich tkanin. Użyj cienkich szpilek, gęsto przypinaj materiał, a jeśli to możliwe, zastosuj stopkę z górnym transportem lub stopkę teflonową.
